Leczenie stomatologiczne nie zawsze ogranicza się do wypełnienia ubytków, leczenia endodontycznego czy ekstrakcji zęba. Coraz częściej lekarze stomatolodzy i ortodonci współpracują z fizjoterapeutą, aby zapewnić pacjentowi kompleksowe leczenie zaburzeń skroniowo-żuchwowych. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest fizjoterapia stomatologiczna, jakie zabiegi obejmuje i na co pomaga.
Fizjoterapia stomatologiczna to dziedzina fizjoterapii, która skupia się na diagnostyce oraz leczeniu dysfunkcji układu stomatognatycznego. Chodzi tutaj szczególnie o mięśnie żucia, stawy skroniowo-żuchwowe oraz nerwy, które odpowiadają za ich prawidłową pracę. Fizjoterapeuta stomatologiczny zajmuje się również usprawnianiem mięśni biorących udział w przeżuwaniu, połykaniu oraz wydawaniu głosu. Zabiegi fizjoterapeutyczne w postaci terapii manualnej lub metod fizykalnych coraz częściej stanowią uzupełnienie właściwego leczenia:
stomatologicznego,
ortodontycznego,
chirurgicznego,
logopedycznego.
Jakie są wskazania do fizjoterapii stomatologicznej?
Podstawowym wskazaniem do podjęcia fizjoterapii stomatologicznej są zaburzenia czynnościowe narządu żucia, zwane również zaburzeniami skroniowo-żuchwowymi (TMD). Do objawów TMD należą między innymi:
ból stawów i mięśni żucia,
sztywność mięśni twarzy (np. policzków),
nieprawidłowe odgłosy podczas poruszania żuchwą (krepitacje),
stan zapalny stawów skroniowo-żuchwowych,
szczękościsk,
przeskakiwanie żuchwy.
Zaburzenia skroniowo-żuchwowe mogą skutkować również bólem głowy, bólem odczuwanym za gałką oczną, bólem zębów, zaburzeniami połykania, a także uczuciem zatkanego ucha.
Fizjoterapia w leczeniu stomatologicznym
Fizjoterapia stomatologiczna łagodzi ból i przyspiesza gojenie tkanek, dlatego stosowana jest między innymi po leczeniu chirurgicznym chorób przyzębia, wszczepieniu implantu lub zabiegach usunięcia zęba. Pomoc fizjoterapeuty jest wskazana także po mechanicznych urazach twarzoczaszki (np. zwichnięciu lub złamaniu żuchwy). Niektóre zabiegi fizykoterapeutyczne zalecane są również przy ostrym zapaleniu miazgi czy odsłoniętej zębinie. Stomatolodzy zalecają fizjoterapię także w leczeniu bruksizmu, które często wymaga holistycznego podejścia i współpracy różnych specjalistów. Fizjoterapia stomatologiczna odgrywa również ważną rolę w leczeniu wad zgryzu, ponieważ pomaga w przystosowaniu się do zmiany ustawienia zębów po zdjęciu aparatu ortodontycznego oraz zwiększa trwałość korekty.
Jakie zabiegi stosuje się w fizjoterapii stomatologicznej?
Podobnie jak w rehabilitacji układu ruchu, w fizjoterapii stomatologicznej stosuje się zabiegi manualne oraz fizykoterapeutyczne. W zabiegach manualnych wykorzystuje się między innymi: drenaż limfatyczny, ćwiczenia rozluźniające i stabilizujące, a także techniki trakcji i mobilizacji. Ponadto pacjent może wykonywać automasaż z użyciem akcesoriów (np. specjalnych wałków). Duże znaczenie w łagodzeniu bólu i przywracaniu sprawności układu stomatognatycznego mają również inne metody fizjoterapeutyczne, w tym:
kinesiotaping,
elektroterapia,
laseroterapia,
magnetoterapia,
leczenie światłem.
Co daje fizjoterapia stomatologiczna?
Fizjoterapia stomatologiczna stanowi istotny element leczenia, ponieważ łagodzi dolegliwości bólowe, które mogą pojawić się w wyniku stanu zapalnego, urazu lub po zabiegach chirurgicznych. Dzięki zabiegom fizjoterapeutycznym można również złagodzić obrzęki, napięcie mięśni oraz zaburzenia czucia. Fizjoterapia pomaga także w przywróceniu pełnego zakresu ruchomości stawów skroniowo-żuchwowych, co jest odczuwalne szczególnie podczas przeżuwania pokarmów i mówienia. Wszystko to sprawia, że zaangażowanie fizjoterapeuty w leczenie stomatologiczne przekłada się na większy komfort pacjenta i szybszy powrót do sprawności. Warto przy tym pamiętać, że terapia prowadzona przez doświadczonego fizjoterapeutę charakteryzuje się niskim ryzykiem powikłań przy jednoczesnej wysokiej skuteczności.
